چراغ نخستین رصدخانه نجوم حرفهای ایران چگونه روشن شد؟

دانش پیشرفتهی ریاضی بهخصوص در مباحث دیفرانسیل و انتگرال اینجا حسابی به کارتان میآید. تسلط بر این مبحث به دانش فیزیک مکانیک، مشتق و انتگرال و معادلات دیفرانسیل نیاز دارد. ممکن است کسی بگوید اگر فلان دانشگاه را آزاد بگذاریم که هر کاری دلش میخواهد انجام دهد، سوءاستفادههای کلان اتفاق میافتد و شاید مثالهای فراوانی هم بیاورد که مثلاً در فلان دانشگاه غیرانتفاعی، پیام نور یا دانشگاه آزاد این اتفاق افتاده است. مشاهده سحابیهای تاریک فقط فقط در صورتی ممکن است که در مقابل سحابیهای نشری یا بازتابی قرار گیرند.

در همین دانشگاه، دریچههای چُدنی روی چاههای فاضلاب قرار دارد. زمانی به من گفتند که دریچه چُدنی برخی از چاههای فاضلاب گم شده است؛ لابد آدم بیچارهای بوده که تنها چارهاش، برداشتن این دریچههای چُدنی بوده است. دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، نمونه بسیار موفقی از عمومیسازی و ترویج علم و تنها دانشگاه باز (دانشگاه بدون دیوار و حصار) کشور است؛ دانشگاهی که با برداشتن دیوارها و حصارها، والدین را تشویق به حضور و بازدید از محل تحصیل فرزندانشان میکند. اواخر دهه ۶۰ دانشگاهها همه بطور بیمحابا به دنبال تحصیلات تکمیلی بودند و فرقی نمیکرد که این درخواست از طرف دانشگاه دو سال تأسیس در یک شهر کوچک یا دانشگاه تهران باشد.

این مستند می تواند مرجع تصویری و اطلاعاتی بسیار بسیار کاملی برای همه علاقه مندان به مستند های نجوم و کیهان باشد. از سال ۲۰۱۰ تا به امروز، کشور ایران با دو تیم (الف و ب) در رقابت های جهانی شرکت کرده و همواره جزو ۳ تیم برتر جهان بوده است. این دو سال در مشهد و تهران جزو اشتباهات تصمیمگیری من بود. در چند سال اخیر برخی تلاشهایی در این زمینه کردهاند و شما با نگاهی به آثار موجود در بازار به راحتی میتوانید، پرفروشترین کتابهای نجوم و اخترشناسی را پیدا کنید. فراموش نکنید اپلیکیشن کتابراه آثار خود را به سه صورت کتاب نجوم pdf، کتاب صوتی نجوم و کتاب الکترونیکی نجوم منتشر میکند.

از خیلی سال پیش به خودم و دانشجویانم گفتم اگر روزی دو صفحه کتاب فیزیک نخوانم، آن روز خودم را فیزیکدان نمیدانم و در کار فیزیکدان هم دخالت نمیکنم و این قرار را تا به امروز حفظ کردهام و این موضوع، یکی از تعهداتم به خودم است. به این ترتیب دانشجویان بیشتر در دانشگاه حضور دارند؛ البته حفظ این تاریخها به انضباط شدیدی نیاز دارد. همان سالها، استانداری وقت زنجان به من نامه نوشت که شما چرا برای حفظ و حراست از اموال دولتی، برای دانشگاه دیوار نمیگذارید؟ شما باید معدّلگیری کنید و مجموع عوامل سعد و نحس را با هم محاسبه کنید.

به طور کلی دو راه را در پیش دارید یکی این که وارد دنیای حرفهای نجوم شوید و یا راه نجوم آماتوری را انتخاب کنید. مجید منصوری با بیان اینکه لغت «دانشگر» را در فارسی برای این مفهوم پیشنهاد داده است، تصریح کرد: منجم آماتوری فردی است که به علم نجوم علاقه داشته و کار علمی مرتبط با نجوم هم انجام میدهد اما حرفه اش نیست و ممکن است شغل دیگری برای امرار معاش داشته باشد. یکسال قبل از دپارتمان نجوم دانشگاه “پنسیلوانیا” برگشته بودم و آشنایی داشتم که آنها یک تلسکوپ کوچک با آینه ۵۰ سانتیمتری داشتند و کارهای خوبی انجام میدادند؛ من هم مورد مشابهی را برای دانشگاه شیراز پیشنهاد کردم که موافقت هم شد.

به وزیر وقت علوم، دکتر مصطفی معین، دلایلم را که حق مطلب در مورد تحصیلات تکمیلی ادا نمیشود، عنوان کرده و پیشنهاد تأسیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را مطرح نمودم و خواستم اجازه بدهند تجربه متفاوتی در نظام آموزش عالی ایران داشته باشیم و نمونهای که ارائه دادم این بود که (در درجه اول) دانشگاهی داشته باشیم که کارشناسی ارشد نداشته باشد، برای اینکه بقیه دانشگاهها این کار را نسبتاً خوب انجام میدهند؛ دوم اینکه بدنه کارمندی قدیمی و باسابقه نداشته باشد و در عین حال، (دانشگاه) در تهران هم نباشد؛ تهران وسوسهکننده است و برای کارمند، دانشجو، استاد حواسپرتی میآورد؛ در عین حال خیلی دور از تهران هم نباشد و در نهایت دانشگاه در شهر زنجان ایجاد شد.

ایده ساخت این رصدخانه به پیشنهاد پروفسور ثبوتی به جهت گسترش نجوم رصدی در کشور و پرورش و تعلیم نسل جدیدی از ستارهشناسان در ایران ارائه شد. دانشمندانی که نظریات قابل توجهی در این زمینه ارائه کردند شامل ویلیم هرشل، یاکوبوس کورنلیس کاپیتن، شارلمسیه و ادوینهابل میشود. وی با اشاره به انتخاب هشت مقاله برگزیده از میان مقالههای ارسالی به جشنواره ملی ترویج نجوم ادیب بیان کرد: از این تعداد، پنج ارائه شفاهی و سه ارائه کتبی (پوستر) بود. به گفته نعمتالله ریاضی، رییس وقت رصدخانه ابوریحان بیرونی، این رصدخانه فعالترین مرکز رصدخانهای کشور و نخستین رصدخانه پس از رصدخانه مراغه – قرن هشتم هجری – است که در ایران تأسیس شد و تاکنون در میان رصدخانههای فعال و حرفهای، جایگاه برجستهای را در زمینه تحقیقات و رصدهای نجومی به خود اختصاص داده است.

این مرکز هر ماه با هدف ترویج نجوم اقدام به برگزاری رصدهای آسمان شب و نیز سلسله همایشهای “باشگاه نجوم اصفهان” میکند. وی نمای عمق آسمان را دیگر موضوع بخش عکس دانست و افزود: شرکتکنندگان باید عکسهای خود را بهصورت حرفهای پردازش و ارسال کنند. قدر ظاهری (درخشندگی) بارزترین تفاوت در نگاه به اجرام آسمان در شب ، اختلاف درخشندگی ظاهرشان است . یکی از گرایش های علوم پایه است که بر اجرام کیهانی (نظیر منظومه شمسی)، افلاک و اجرام برون کهکشانی متمرکز است. در آموزش ستاره شناسی به کودکان و نوجوانان آموزش نجوم بر مبنای بحث های گروهی و بازی و فعالیت انجام می شود که با این روش مطالب ماندگار تر و جذاب ترخواهند بود به این ترتیب در دوره های نجوم استارکالج کنجکاوی و استدلال دانشمندان کوچک ما هم تقویت میشود.

ارزیابی را کنار گذاشتهایم و نظارت، تفکر قالب ما است. دولتها و آدمها این تمایل را دارند، اما فرهنگ این جامعه همه را بد میداند و هرکسی در تعامل با دیگری میخواهد بر زیردستش نظارت کند و اگر بالادست است، دست روی دست میگذارد که مبادا کاری کند که بالادستی نپسندد و چون به من نظارت دارد، پس بهترین کار این است که دست روی دست بگذارم که نه “بد” باشد نه “خوب”! هیچکس در محوطه دانشگاه نیست و در شبانهروز همه میتوانند در محیط دانشگاه قدم بزنند. دانشگاه شریف در تهران بود و خواهران و برادرانم در این شهر زندگی میکردند؛ اما بعد از مدتی دیدم تهران جای خیلی شلوغی است و با سبک تفکر من همخوانی ندارد، مخصوصاً یک روز یکی از بچههایم مریض شد و برای اینکه فرزندم را به بیمارستان برسانم، دو ساعت طول کشید و دیدم نمیتوانم در تهران بمانم؛ بنابراین دوباره به شیراز برگشتم.

در این سفر خارقالعاده با چگونگی شکلگیری کرهی ماه در پی یک سری تحولات کیهانی حیرتانگیز آشنا میشویم. مستند سفر به کرانه های کهکشان ابتدا از سیاره زمین شروع می کند و به تک تک سیارات و اجرام منظومه شمسی می رود. یعنی فاصله قطب تا مرکز زمین 4/21 کیلومتر کوتاهتر از فاصله نقطه ای روی خط استوا تا مرکز زمین است . کره ای فرضی به مرکزیت سیاره زمین و شعاع بی نهایت است که ستاره ها ، سیارات و دیگر اجرام به صورت نقطه های نورانی روی آن دیده میشود. حضور موفق دانش آموزان ایرانی در عرصه رقابت های جهانی و همچنین تجربه خوشایند میزبانی المپیاد جهانی فیزیک ۲۰۰۷ در اصفهان، موجب گردید تا در رای گیری هیأت داوران در تایلند، میزبانی سومین المپیاد جهانی و اختر فیزیک ۲۰۰۹ به ایران واگذار شود.

حضور موفق دانش آموزان ایرانی در عرصه رقابتهای جهانی و همچنین تجربه خوشایند میزبانی المپیاد جهانی فیزیک ۲۰۰۷ در اصفهان، موجب گردید تا در رای گیری هیأت داوران در تایلند، میزبانی سومین المپیاد جهانی و اختر فیزیک ۲۰۰۹ به ایران واگذار شود. دانش آموزان، همزمان از طریق صدا و تصویر و تخته و فایلهای آموزشی با مدرس در ارتباط هستند و همزمان میتوانند از طریق متن یا صوت سوالات خود را نیز مطرح کنند. شما میتوانید دانش نجوم را به راحتی از هر کجای ایران و جهان بیاموزید. از طرف دیگر، این سایت منبعی معتبر برای دانلود کتاب رایگان محسوب میشود که در صورت تمایل میتوانید مطالعهی خود را با کتابهای رایگان آغاز کنید.

دیدگاهتان را بنویسید