پایاننامه نویسی در حوزه؛ از اشکالات رایج تا توصیههای اساتید – خبرگزاری حوزه

سخنرانی مفصل ملکیان با عنوان ” فلسفه برای زندگی ” به تاثیر فلسفه در زندگی روزمره اختصاص داشت. برخی مخالفان شیعی فلسفه میگویند اصولاً فلسفه را خلفا برای مقابله با ائمه معصوم (ع) وارد جهان اسلام کردند. مسائل فلسفه، سوال هایی است که از آغاز فلسفه تاکنون وجود داشته و هر فیلسوف یا مکتب فلسفی، پاسخی برای آن ها ارائه کرده است که بعضا با دیگر نظریات، متفاوت بوده است. این کتاب برای شروع فلسفه بسیار عالی است؛ زیرا برخی از سوالات مهم فلسفه و نظریههای رایج پیرامون آنها را بررسی میکند. بوئتیوس در کتاب تسلای فلسفه که در پنج دفتر تدوینشده است، بیتوجهی زمانهاش از فلسفهی یونان را برجسته میکند و تلاش مصرانهای برای نجات آن انجام میدهد.

بانوی فلسفه این مسئله را با توضیح این مسئله که هیچ تضادی بین پیشآگاهی کامل خداوند از جهان و داشتن اختیار انسان وجود ندارد، حل میکند. کتاب تسلای فلسفه اثر فیلسوف بزرگ رومی قرن ششم میلادی، «بوئتیوس» است که به زبان لاتین و تقریبا سال ۵۲۳ میلادی نوشته شد. خرید کتاب اخلاق نیکوماخوسی از دیجیکالا ۳. کتاب واپسین روزهای سقراط اثر یکی از فیلسوفان بزرگ یونان و آتن، افلاطون است و جاوید جهانشاهی آن را به فارسی ترجمه کرده است.

کتاب تبارشناسی اخلاق شامل سه مقالهی مرتبط است که نیچه از آن با عنوان «رساله» یاد میکند؛ او تکامل تعصب اخلاقی را در قسمتهای مختلف تاریخ مورد بررسی قرار میدهد و توجه ویژهای به مسیحیت و یهودیت دارد. این کتاب در ابتدا زندگی، آثار و روش پژوهش ارسطو و توضیحی کلی از محتوای اخلاق نیکوماخوسی را ارائه میدهد، سپس بهطور مفصل به بررسی این اثر میپردازد. کتاب تبارشناسی اخلاق آخرین اثر فیلسوف، شاعر، منتقد فرهنگی و فیلولوژیست کلاسیک آلمانی، فریدریش نیچه است که در ژوئن ۱۸۸۷ نوشته و کتاب در نوامبر ۱۸۸۷ منتشر شده است.

او در این اثر فوقالعاده دربارهی موضوعات فلسفی مختلفی سخن گفته و یکی از این موضوعات، «قدرت» است. او در این اثر یکی پس از دیگری دربارهی فضایل مختلف اخلاقی و رذایل مربوط به آنها بحث میکند. در زمینهی علت فاعلی نیز حق با ارسطوست و افلاطون بارها علت فاعلی موجودات این جهان را نه ایدهها، بلکه خدایان، به ویژه صانع یا دمیورگ، معرفی میکند. فلسفه و کلام و عرفان وجوه تفارقی دارند، وجوه اشتراکی هم دارند؛ ما باید اینها را به عنوان علوم عقلی – همین تعبیری که آقایان داشتند و کاملاً تعبیر خوبی است – یا به یک معنا حکمت، که شامل همهی اینها بشود، مورد توجّه قرار دهیم و دنبال کنیم.

حتي از جهت نظري هم فلسفه به تنهايي نميتواند به ما بگويد كه چه بايد بكنيم. »، یک فیزیکدان میپرسد که اتمها از چه چیزی تشکیل شدهاند، اما یک فیلسوف میپرسد که چگونه میتوانیم بدانیم چیزی خارج از ذهن ما وجود دارد. کتاب اخلاق نیکوماخوسی دربارهی ریشهی اخلاق ارسطویی است؛ بهعبارتدیگر، حاوی ایدههای اخلاقی است که تقریبا اساس همهی تمدن غربی را تشکیل میدهد. کتاب معنای همهچیز اثر یکی از تاثیرگذارترین فیلسوفان قرن بیستم توماس ناگل است که اولین بار سال ۱۹۸۷ منتشر شد. کتاب بینظیر اخلاق نیکوماخوسی یکی از اصلیترین آثار فلسفهی اخلاق به شمار میرود.

هدف کتاب این نیست که پاسخهایی را برای این مشکلات پیدا کنیم یا حتی پاسخ این سوالات را از زبان نویسنده بشنویم، بلکه این است که شما با این موضوعات و سوالها آشنا شوید تا خودتان در مورد آنها تامل کنید. یک روز سوفی از مدرسه به خانه میآید تا در نامههای خود جواب دو سوال را پیدا کند: “تو کیستی؟ بهعنوان مثال او دربارهی اخلاق، استدلال میکند که اگر بخواهیم واقعا منظورمان از «خوب» یا «شر» را درک کنیم، هرگز نمیتوانیم فرض کنیم که این دو مفهوم در خارج از یکلحظهی معین در تاریخ دارای یک معنی پایدار هستند.

او توضیح میدهد که هیچ تجربهای در قضاوت مفاهیم ندارد، بااینحال به روش همیشگیاش که بر مبنای صداقت و صراحت است، صحبت میکند. درواقع، برای درک معنای آنها در حال حاضر یا در آینده، باید شجرهنامهی مفاهیم را به ریشههای آنها بازگردانیم؛ شاهکاری که نیچه به طرز ماهرانهای آن را انجام میدهد. این مسائل عبارتاند از: درک ما از جهانی که خارج از ذهنمان وجود دارد، درک ما از ذهنهایی بهجز ذهن خودمان، رابطهی بین ذهن و مغز، چگونگی کار و زبان، وجود یا عدم وجود اراده در ذات انسان، اساس اخلاق، بررسی اینکه عدم تساوی در چه شرایطی ناعادلانه است، ذات مرگ و معنای زندگی.

هدف بررسی مفاهیم این است که درک خود را از جهان و خودمان کمی عمیقتر کنیم و این مساله مسلما کار آسانی نیست. در عین حال نقد فلسفه صدرایی منتفی نیست و هیچگاه از دستور کار طرفداران واقعی فلسفه صدرایی خارج نشده است. شخصیت انسان پس از ازدواج به یک شخصیت اجتماعی تبدیل میشود؛ زیرا در پرتو ازدواج و زندگی مشترک خود را شدیداً مسؤول حفظ همسر و تأمین وسائل زندگی و تربیت فرزندان آینده تلقی میکند و تمام هوش ، ابتکار و استعدادهای خود را به کار میگیرد؛ به عبارت دیگر، احساس مسئولیت اجتماعی در او شکل میگیرد و بسیاری از شایستگیها و توانمندیهای نهفته در درونش را شکوفا میسازد.

درواقع او در این کتاب فوقالعاده ۹ مسئله و پرسش بنیادی فلسفی که فیلسوفان هزاران سال در تلاش بودهاند به آنها پاسخ دهند را بررسی میکند. این کتاب بهعنوان یکی از بزرگترین آثار نیچه و یکی از مهمترین کتابهای فلسفهی قرن نوزدهم است که شجرهنامهی اخلاق آن الهام بخش علم اصول چندین فیلسوف عصر جدید بود. بوئتیوس یکی از افراد تحصیلکرده اشراف روم بود که زیر نظر پادشاه استروگوتیک «تئودوریک»، پستهای سیاسی مهمی داشت. نام سقراط در طول قرنها مورد احترام بوده است و بهعنوان یکی از بزرگترین معلمان تمام دوران شناخته میشود. بدون شك پديده ي «برهنگي» بيماري عصر ماست و دير يا زود اين پديده به عنوان يك «بيماري» شناخته خواهد شد.

یعنی فیالمثل اگر از نظر ارسطو «عقلِ بشری» در مقام «صورت» است (همانی که به گفتة افلاطون به عالم حقیقت راه میبرد)، این بدین معنی است که اولاً «تواناییِ تعقل» آدمی، در جهان تجربی و در شکل روابطی که با دیگر آدمها در زندگی روزمره دارد، معلوم و شناخته میشود، و در ثانی برای اعلام این گزاره (: عقل، صورت آدمی است) حتماً میباید حضور آن را به منزلة «ویژگیِ» خاص آدمی، تجربه کرده باشیم؛ چیزی که فرضا نزد حیوانات و یا گیاهان نیست و فقط به صورت امری کلی، در خصوص تمامی آدمها صدق میکند؛ حالا این آدم، رنگ پوست و یا نژادش هرچه باشد و یا به هر زبانی که تکلم کند، اثری بر ویژگیِ یاد شده ندارد و بهرحال از قدرت فکر و یا صحبت کردن (قدرت ناطقه) برخوردار است.

بوئتیوس در دفتر پنجم این کتاب یک مشکل فلسفی کلاسیک را مطرح میکند؛ چگونه مردم میتوانند آزادانه اعمال خود را انتخاب کنند، اگر خدا از همهچیز که از قبل اتفاق میافتد آگاه است؟ اگر اراده آزاد وجود ندارد، پس همهی آنچه بوئتیوس به آن اعتقاد دارد فرو میپاشد و پاداشها و مجازات خدا بیمعنی میشود، زیرا مردم رفتارهایی را که شایسته آنهاست، انتخاب نمیکنند. بوئتیوس این اثر را در حالی نوشت که در پاویا زندانی و منتظر اعدامش به ظن خیانت بود. آنچه نیچه در این اثر به ارمغان میآورد این است که مفهوم، تاریخ و فرهنگ برای درک هر واژه چقدر اهمیت دارد.

این کتاب شناختهشدهترین اثر ارسطو است و در ۱۰ بخش تدوینشده و بر مبنای یادداشتبرداری از سخنان او شکل گرفته است. این واقعیت که احتمالاً این کتاب برای مردم عادی جذاب تر از اهالی فلسفه خواهد بود نیز مرا به ترجمه ی آن ترغیب کرد. رمانی که در واقع تاریخ فلسفه را به زبانی ساده مرور می کند. همچنین کسانی هم که در جنگ ها اسیر یونانیان می شدند به بندگی ایشان در می آمدند. افلاطون در کتاب واپسین روزهای سقراط، داستانی درخشان و قابل تامل را بیان کرده است که هنوز هم در کلاسهای فلسفه تا حد زیادی تدریس میشود.

در اینجا ۵ کتاب برتر فلسفه که مبتدیان باید با اینها فلسفه را شروع کنند، معرفی کردهایم تا اولین گامهایتان در یادگیری فلسفه را امنتر بردارید. ناگل در کتاب معنای همهچیز، دیدگاه خود را در مورد چند مشکل فلسفی بیان میکند. سقراط در بیشتر موارد به شیوهای بسیار ساده و محاورهای صحبت میکند. فضیلت بیشتر یک تمایل است تا یک فعالیت؛ به این معنا که یک انسان بافضیلت بهطور طبیعی تمایل دارد که به شیوههای مناسب رفتار کند و از این رفتار درست احساس لذت کند. پس از مطالعهی این مطالب، بهطور کامل در دنیای فلسفه غوطهور میشوید و مشتاق خواهید بود که بیشتر دربارهی آن بخوانید.

ناگل معتقد است که پرداختن مستقیم به این سوالات بهترین راه برای شروع مطالعه فلسفه است و ترجیح میدهد بحث در مورد مسائل بزرگ را کنار بگذارد. با همین پیشزمینه رمان «دنیای سوفی» یوستین گوردر شروع میشود. شروع فلسفه، مانند هر چیز دیگری که برای اولین بار قصد شروعش را دارید، سخت و پیچیده به نظر میرسد اما هنگامی که از اولین مانع عبور کنید با تمرین و به مرور آسانتر و آسانتر خواهد شد.

اما خانواده هم با وصف این که قسمتی از نیازمندی های یک گروه کوچک متشکل را برآورده می کند باز از قبول کمک خارجی بی نیاز نیست. فرشید بهزادیان از گروه مخالف عنوان کرد: مقام معظم رهبری فرمودهآند ایران کشوری متمدن است، مهاجمان آمدند و رفتند و در کوتاه مدت بر فرهنگ ایران تأثیر گذاشتهاند اما در نهایت در در فرهنگ ما جذب شدهاند. ، توصیههایی را ارائه مینماید که تمام این دستورات و توصیهها به منظور رسیدن به این اهداف بیان شدهاند. این کتابها برای اندیشیدن شما طراحی شدهاند و ذهن شما را برای ورود به فلسفه آماده میکند.

دیدگاهتان را بنویسید