نسبیت و اخلاق اسلامی

۸- چهارده معصوم، مظاهری، حسین، چاپ مظفری، کانون پرورش. ۵- کتاب سیره نبوی، دلشاد، مصطفی، انتشارات دریا، تهران چاپ اول. در سیره عملی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ، پرداختن به شوخی برای شادکردن مردم دیده می شود. و با اینکه پیامبر دارای عالی ترین مقام بود از همه مردم بیشتر تواضع داشت خداوند متعال به این ویژگی زیبنده پیامبر در قرآن اشاره می کند و اخفض جناحک لمن اتبعک من المومنین. ایمان برای هر عمل به منزله روح و جان است اگر شخصی بدون این كه بر ادّله و رسول او ایمان داشته باشد؛ اما از اخلاق خوب برخوردار بود این اخلاق، اخلاق حقیقی نیست بلكه صورت اخلاق است كه فاقد هر گونه ارزشی به نزد خداوند است.

على (ع) بيش از 30 سال عمر خود را با رسول خدا (ص) سپرى كرده و شناساترين فرد به رسول خدا بوده و از اخلاق داخلى و خارجى حضرتش اطلاع دقيق داشته، امام حسين (ع) مى فرمايد: سالت إبى عن مدخل رسول الله صلى الله عليه و آله فقال: كان دخوله فى نفسه مإذونا فى ذلك, فاذا آوى الى منزله جزإ دخوله ثلاثه اجزإ, جزءا لله و جزءا لا هله و جزءا لنفسه. مختلف باشند. لذا حوزه های اخلاق هنجاری را معلوم می کنیم تا بعد از آن در تربیت وارد شویم.

مدت ۵ سال دور از سرو صدا در همان صحرا به تربیت کودک آغاز و درسهایی از دل صحرا و طوفان و آرامش ها قرار گرفت. این یتیمی و مرگ مادر و مرگ عبدالمطلب جد گرامیش در ۸ سالگی، رنج و فقر، تهی دستی و احساس محرومیت از مواهب مادی زندگی، درسهایی گرانبها برای انجام رسالت سنگین که در انتظارش بود به وی آموخت . درآن صورت، این سؤال مطرح می شود که در فلسفه اخلاق، کدامیک از این دو اصیل است؟

واژه فلسفه همواره در برابر سفسطه به کار می رفته و اسم عامی برای همه علوم حقیقی تلقّی می شده است. و بال و پر خود را برای مومنان که از تو پیروی می کنند، بگستر و خداوند متعال از پیامبرش می خواهد که در برابر پیروانش فروتن و شکسته بال باشد و با مدارا رفتار کند که چنین هم بود. میلاد پیامبر ناگفته پیدا است که: هر چه مصداق یک لفظ کمتر باشد، اشتباه در آن کمتر خواهد بود و چون کتاب هاى آسمانى، از نام و نشان و علایم روحى و جسمى او خبر داده بودند، باید علایم آن حضرت آنچنان روشن باشد که اشتباه در آن راه پیدا نکند.

برای مثال، مسلمان جامعه امروزین، در عین حال که باید به اصل اصیل عدالت و احسان ملتزم باشد، اما باید بداند که تحقق آن اصول در متن جامعه امروزین اقتضائاتی دارد که باید بدرستی شناخته و تعقیب شود. در این صورت، بطور واضح کسى که انجیل و تورات از ظهور او خبر داده است، به خوبى شناخته خواهد شد. حکیمان الهی در این باره گفته اند: إنّ تَکرارَ الأَفاعِیلِ، یُوجِبُ المَلَکاتِ تکرار کارها، باعث به وجود آمدن صفات درونی می شود.

5- به گفته های دیگران احترام میزارن. رهبران معصوم و پیروان واقعی آنان، دستورالعملهای یاد شده را بیش از دیگران ارج مینهادند و در همه زمینهها از جمله مدیریت نیز، گوی سبقت را از دیگران میربودند و آنگونه که خدا از آنان خواسته بود، عمل میکردند؛ رسول گرامی اسلام(صلی الله علیه وآله) نیز در جایگاه رهبری، صمیمانهترین رابطه را با مردم و مسئولان اجرایی داشت و پیش از آنکه بر جسم و بدن مردم حکومت کند، در دل آنان جای داشت.

علت داشتن 2 نام این است که: ما در رسول خدا، پیش از جدش، نام او را «احمد» گذارده بود، چنانکه در تاریخ منعکس است. میتوان گفت که «اخلاق» مقصد و غایت حرکت انسان را بازمینماید در حالی که «تربیت اخلاقی» الگو و قاعده این تحول و قواعد حرکت انسان بدان سو را بیان میکند. اینها همه نسبیت در مسائل اخلاقی را نفی میکند و پذیرش یا عدم پذیرش از سوی اکثریت جامعه را معیار ارزشهای اخلاقی و اعمال نیک نمیشمرد. در فرهنگ کار اخلاقی مدیریت سازمان مجموعهای از اصول را بیان میکند که همهی افراد سازمان آن را درک میکنند و میپذیرند.

وی افزود: اخلاق اجتماعی از فرهنگ عمومی یک جامعه که شامل عقاید، ارزشها و هنجارهای اجتماعی است حکایت دارد و در نگاه اسلام ضمن توجه به لزوم زندگی اجتماعی، مسئولیت اجتماعی و مسئولیت مشترک افراد بر محور روابط تعریف شده با اضلاع جامعه را از بدیهیات میشمارد. به دروان زندگی پیامبر اعظم (ص) در سدر اسلام برمیگردد. کسانی که به نام محمد پیش از پیامبر اسلام نامگذارى شده بودند، 16 نفر بودند. و به او می گوید : که آینده درخشنده ای در پیش رو دارد . یعنی مسائل مختلف رو یاد بگیره. این تحوّل نمایانگر نقش بارز اخلاق و کاربرد آن در زندگی اصحاب فن و حرفه است که باعث رو آوری به تفکر و پژوهش در رفتارها و کردارهای اخلاقی آنان و الزاماتی اخلاقی گردیده است.

خوی اسلامی بهداشت اسلامی و احکام اسلام و دیگر چیزهای از این دست را نیز در بر میگیرد. با این حال می دانیم که انسان اختیار تاثیرگذاری بر روابط حاکم بر جامعه و نیز توان نقش آفرینی در تاریخ را دارد، اکنون به نظر شما آیا می توان از وظایف اخلاقی نسبت به ساخت جامعه و مناسبات میان نهاد های مدنی و نیز نسبت به تاریخ بشری و تمدن آینده سخن گفت؟

متخصصان بالینی اخلاق پزشکی به این مسئله توجه دارند که کارورزیهای آنها در حوزه پزشکی، مسائل اخلافی معینی را برمیانگیزد که لازم است حلوفصل شوند تا آنها دست به عمل بزنند یا به دیگران در مورد چگونه عمل کردن توصیه کنند. قرآن مجید رسول گرامى را به 2 و یا چند نام معرفى می کند. قطعا الهام غیبى در انتخاب این نام دخالت نبوده است. و مخرج مشترک از کسانی که ارتکازا و عرفا به این عنوان متصف هستند گرفته می شود.

انسان تا هنگامی که خود نخواهد، ایمان نمیآورد؛ البته به مقدمات و دواعی نیاز دارد؛ از جمله: علم و شناخت که منشأ وداعی بر ایمان میگردد. به معنی خوبیها که در اصطلاح عبارتست از علم معاشرت با خلق و از اقسام حکمت عملیه است. مراد از تربیت اخلاقی چگونگی به کار گیری و پرورش استعدادها و قوای درونی برای توسعه و تثبیت صفات و رفتارهای پسندیدة اخلاقی و نیل به سعادت و فضایل اخلاقی و دوری از رذیلت ها است.(4) تربیت اخلاقی در واقع بخشی از علم اخلاق را تشکیل می دهد و چون مباحث آن عمدةً ناظر به راه کارهای عملی و ارایة توصیه هایی در باب عمل و رفتار است، از آن به «اخلاق عملی» نیز یاد می شود.

برخی راهبرد تحول خود را تربیت اجتماعی نهاده و اخلاق اجتماعی را بر اخلاق بندگی و اخلاق فردی ترجیح دادهاند، و کسانی نیز اخلاق فردی را پایه گرفته و عملیات تربیت را از خوب و بد فردی آغاز کردهاند. 4- اخلاق محیط زیست: تشویق و سفارش اسلام بر حفظ و گسترش درخت کاری و نکوهش این دین مبین در مورد شکار و صید، نشان دهنده توجه این دین به محیط زیست است. و در طول این مدت حلیمه ۲و۳ بار حضرت محمد (ص) را به خدمت مادر برد. اگر مدرک آنها براى تعیین نام این پیامبر، قرآن مجید باشد (چنانکه همان است)، قرآن او را به هر 2 اسم نامیده، و او را در جایى به نام محمد و در جاى دیگر «احمد» معرفى نموده است.

دیدگاهتان را بنویسید