معرفی و دانلود کتاب فلسفه اخلاق

وی در ادامه، به برنامه های عبادی این ماه اشاره و داستان هایی اخلاقی در این زمینه نقل كرده است. این اثر، در پنج بخش سامان یافته و هر بخش شامل فصل هایی است. پژوهشی جامع در اذكار، آداب و دعاهای ماه مبارك رمضان است كه با استفاده از آیات قرآن، روایات فریقین و كتاب های دعا به بررسی این موضوع پرداخته است. قم: آیات بینات، ۱۳۸۹، ۴۰۰ صفحه. تهران: میر ماه، ۴۸ صفحه. در ادامه راجع به آثار و فواید تربیتی و عرفانی این ماه، به تفصیل سخن گفته كه تقوا و پرهیزكاری، صبر، مهمان نوازی، استغفار و توبه، بهداشت جسم و روح، اكرام نیازمندان و تعدیل غرایز، از مهم ترین دستاوردهای آن به شمار می رود.

عقل باید و نباید ندارد، بلکه این که گفته میشود «عقل میگوید باید از شرع اطاعت کرد» یا «عقل میگوید از ظلم باید پرهیز کرد»، همه مسامحه است و معنای آن این است که عقل فاعل این امور را مدح یا ذم میکند و در واقع مفاد آنها این است که «اطاعت از شرع حسن است» و«ظم قبیح است» (محقق اصفحانی، بیتا، ج2، ص3). به همین دلیل آن را «اخلاق درجه دوم» (Second- Order Ethics) نیز میگویند.(4) كسی كه ازاینحیث گزارههای اخلاقی را مورد مطالعه قرار میدهد، نسبت به حقانیت یا بطلان، و درستی یا نادرستی آنها،بیطرف (Neutral) است؛ مثلاً دو گزاره «سقط جنین بد است» و «سقط جنین خوب است» در نظر او مساویاند.

مالک اعتنائی نکرد و شخص دیگری که نظاره گر این جریان بود، به آن مرد گفت: آیا شناختی کی بود که کیسه زباله را تو به سر و صورت او انداختی؟ افلاطون هنر تقلیدی را به دلیل مشغول ساختن انسان به عالم محسوسات و دور کردن او از دنیای معقول زیر سئوال می برد. میتوان با رویکرد تحلیلی دین، فلسفهی تحلیلی اخلاق، فلسفهی تحلیلی هنر و… ایجاد پویایی در فلسفه و نجات فلسفه از بحران: پس از ابن سینا، دو رویکرد نسبت به فلسفه وجود داشت: پیروی از فلسفه مشاء (مثلا بهمنیار و لوکری) یا ستیز با فلسفه (مثلا غزالی و فخر رازی)؛ اما سهروردی راه میانهای ترسیم کرد؛ یعنی ضمن دفاع از فلسفه اصیل، فلسفه مشاء را نقد مینمود.

زیرا در غالب گزارههای اخلاقی، معنای موضوع یا مسندالیه روشن و واضح است؛ مثلاً عناوینی چون «سقط جنین»، «راستگویی»، «دروغگویی» و «قتل نفس» كه موضوع احكام اخلاقی قرار میگیرند، بینیاز از تعریفاند. این مواعظ که توسط خود ایشان خلاصه شده، شامل طیف گسترده ای از موضوعات اسلامی با رویكردی عرفانی و معنوی درباره عقاید شیعه، احكام روزه، نماز، شرح اوصاف و حقایق قرآن می باشد. در فصل «مسئله خودى در اخلاق» انواع «خود» و «خودپرستى» (خود شخصى، خود خانوادگى و خود ملى) و نیز نحوه مبارزه با آنها بیان شده و فضایل اخلاقى از منظر مکتب اسلام مورد بررسى قرار گرفته است.

فواید گرسنگی، درجات روزه، اقسام روزه داران، انواع نیت در سحر و افطار و آداب آن، فضیلت ماه رمضان، دعا و آداب آن، شب های قدر، وداع با ماه رمضان و آداب شب و روز عید فطر، از دیگر مباحث ارائه شده در این اثر است. در این شرح، مسائلی از قبیل: شرایط قبولی نماز و عبادت، آثار نماز و عبادت در دنیا و آخرت، محاسبه نفس و تهذیب آن، دین و لزوم تسلیم محض در برابر دستورات دینی، راهكارهای تقرب به درگاه الهی، عوامل نابودشدن ثواب اعمال، آثار دعا و آداب آن، ثواب تلاوت قرآن، امامت و ولایت اهل بیت-علیه السلام- و لزوم محبت و اطاعت ایشان، معیارهای دوستی و دشمنی، فضایل قرآن كریم، مظاهر رحمت و مغفرت الهی برای بشر در ماه مبارك رمضان، اهمیت خشنود كردن والدین و برخی دیگر از مسائل اخلاقی، بحث شده است.

در این اثر، به بحث درباره محتوای عرفانی ادعیه ماه رمضان، مانند: توحید و خداشناسی، رابطه توحید با ولایت اهل بیت-علیهم السلام-، نشانه های موحدان، اسما و صفات الهی و كسب مقامات سیروسلوك پرداخته شده است. طوری که فعالیت کلی آن ها در مجموعه عالم، نظم و تعادل برقرار کرده است. حال این سؤال اساسی و منطقی در این جا مطرح می گردد که پس توجیه این ارزش ها چگونه است؟ این سؤال هرگاه از ناحیه مادیین مطرح شود ظاهراً هیچ پاسخى براى آن وجود ندارد، چرا که ماده و طبیعت اصلا عقل و شعورى ندارند که هدفى داشته باشد، به همین دلیل آنها خود را از این نظر آسوده کرده و معتقد به پوچى آفرینش و بى هدفى خلقتند!

با اینکه مساله حجاب ازمسایل مهم دین اسلام است ودرآیات وروایات نیز به کرّات درباره آن سخن گفته شده است و قرآن کریم نیز واجب بودن آن را بر بانوان و زنان مورد تاکید قرارداده است، متاسفانه می بینیم که درجامعه ، برخی ازبانوان درامرحجاب کوتاهی کرده وآنطور که باید وشاید نسبت به پوشش خود وحجاب اسلامی حساسیت نشان نمی دهند. وقتی گفته میشود فلان كس خُلق زیبایی دارد، یعنی نیرو و سرشت یا صفت معنوی و باطنی زیبا دارد.

«سرشت و طبیعت» نفسانی، نسبت به اینكه دراثر تكرار و تمرین پیدا شود یا از راه وراثت و محیط به آدمی منتقل گردد و یا اینكه ذاتی و فطری انسان باشد، لا بشرط است. تذکر: این کتاب، به زبان عربی با عنوان مراقبات شهر رمضان به اهتمام جواد علی کسار ترجمه شده و توسط مؤسسه دارالحدیث منتشر گردیده است. قرآن از این معنا پرده برداشته و نشان داده است كه بعضی از عادتها و خلقهای ناپسند، مانع از ایمان به خدا میشود. بلكه باید گفت تا جایی كه اسناد تاریخی نشان میدهد، یكی از مهمترین دغدغههای فكری تمام فیلسوفان بشر، اندیشه در اخلاق و اخلاقیات و مسائل مربوط با آن بوده است.

این نكته را فلاطوری به خوبی در كتابش بر مبنای استدلالی كه میآورد، نشان میدهد. عینیت تاریخی امر مسلمی است، به این معنا که مورخان قادرند با خوشبینی به بررسی مدارک مؤید نظریه آنها در مورد گذشته بپردازند. بساطت و سادگى مفاهیم ریاضى طورى است که اذهان با یک برهان قانع مىگردند. در این اثر، به فضیلت دعا، تسبیح و عبادت در ماه رمضان از منظر روایی اشاره شده، روایاتی درباره: استغفار و فضیلت آن، صله رحم، قرائت قرآن، تدبر در قرآن، گریه كردن از خوف خدا، فضایل امام علی-علیه السلام-، پرداختن به نوافل و مستحبات، ذكر صلوات، توصیف قرآن و صدقه دادن و فضیلت این اعمال در ماه مبارك رمضان، ارائه شده است.

تحقیقی روایی در مورد آداب ماه رمضان و اعمال و فضایل این ماه است. نویسنده قرآن را كتاب زندگی، اخلاق، عقاید و مسائل اجتماعی دین اسلام معرفی کرده و برنامه های اخلاقی دین اسلام برای ماه مبارك رمضان را كه جنبه تربیتی و خودسازی دارد، معرفی نموده است. مگر هدف اصلی زندگی، بهرهمندی از صفات پسندیده و دوری از صفات ناپسند و زشت نیست؟ بحث دیگری که اهمیت ویژهای در فلسفه اخلاق دارد، کلیت قواعد اخلاقی است بدین معنا که قواعد اخلاقی به مکان و زمان و گروه خاصی از مردم اختصاص ندارند؛ بلکه عام و دارای شمول هستند و این کلیت با شرایط داشتن افعال و صفات اخلاقی برای اتصاف به حسن و قبح منافات ندارد.

دیدگاهتان را بنویسید