فلسفه تاریخ چیست؟

اگرچه از ازدواج به عنوان آیین مقدس یاد میشود، ولی این قداست ذاتی ازدواج نیست؛ بلکه نگاه به ازدواج به عنوان وسیله ای جهت حفظ پاکی و تامین نیازهای جسمی است. افلاطون از معنا و مفهوم زندگی با صراحت سخن نمیگوید، ولی زندگی را مشتمل بر دو جنبة علمی و عملی میداند (افلاطون، 345). وی معتقد است که افراد انسانی میمیرند، ولی مثال انسان که درخشانترین و بهترین همه است، باقی میماند؛ و همین امر به نوعی موجد آرامش میشود. در ایـن زمینه سارتر به کامو چنین مینـویسد: در کتابهای تو نفرتی از خدا هست چندانکه باید تو را بیشتر «ضدخدا» دانست تا «بیخدا» (کمبر، 2006، 23). متافیزیک کامو همچون سایر فلاسفه اگزیستانس مبتنی بر نقد عقل فلسفی، نظاممند است.او همچون هممسلکیهای خود، همواره دلواپس و نگران جایگاه انسان در جهان، معنای زندگی بشری، دلایل زیستن و اخلاق بود.

و از این راه بتواند خود را از لجن زار مادیت و گرفتاری های دنیوی بطور مقطعی هم اگر شده برای مدت زمانی رهانیده و به پیرایش و تهذیب اخلاقی و روحی خویش بپردازد، تا بدینوسیله بتواند احتیاجات معنوی انسانی و درونی خویش را مرتفع ساخته، روح و معنویات عالی انسانی را در خود تنزیه و تزکیه و پالایش دهد. به نظر وی حتی اگر چنین اهدافی خارج از قلمرو زندگی این جهانی ارائه گردند، چیزی جز خودفریبی نخواهد بود.

البته او هرگز اثری با این عنوان ارائه نکرد، بلکه مقصود خویش را اغلب در قالب آثار داستانی و رمانهای خود پی گرفت و در متن آثار خود به چالشهای زندگی و اهمیت معناداری آن پرداخت. اختصاص یافتن استمتاعات و التذاذات جنسی به محیط خانوادگی و در کادر ازدواج مشروع، پیوند زن و شوهری را محکم می سازد و موجب اتّصال بیشتر زوجین و تألیف آن دو به یکدیگر می شود. بدون تردید پرسش از «معنا» پیوند بسیار عمیق و نزدیکی با زندگی دارد.زیرا این پرسش تنها از سوی موجودی مطرح میشود، که این سؤال برای وی مطرح است.پرسش محوری در این خصوص آن است که چه چیزهایی در شکلگیری معنا مؤثر است؟

در این گردهمایی بغضها و کینهها تبدیل به دوستی و همدلی میشود و مؤمنان در یک صف واحد احساس اتحاد و نزدیکی بیشتری به همدیگر میکنند .عید فطر از سویی حکایت از پیوند معنوی انسان با خدای خویش دارد و از سوی دیگر حکایتگر ارتباط وی با همکیشان خود است .وقتی انسان خود را از آلودگیها پاک کند و در آیات قرآن تدبر کند، نه اینکه فقط گرسنه و تشنه باشد، بلکه به حال محرومان نیز توجه کند، این رفتار هم در فرد و هم در اجتماع تحول ایجاد میکند و انسان با روزه گرفتن متوجه میشود افرادی در جامعه هستند که ممکن است غذایی نداشته باشند بخورند و یا اینکه غذای روح نیاز داشته باشند، این است که انسان با روزه گرفتن تکامل اجتماعی و همبستگی پیدا میکند و تکامل عمیقی در انسان ایجاد میشود.

در یک کلام، آدمی چنین احساس میکند،که باید نقد عمر خویش را صرف چیزی سازد که به نوعی به کار دنیا یا آخرت او بیاید. او در این راه ذوق و حساسیت ادبی را در کنار نظم و منطق فلسفی به کار می گیرد و بحث را جا به جا با نقل قول های شایسته از آثار شکسپیر، داستایسفکی، جورج الیوت، لارنس، پروست، الیوت، فیلیپ لارکین و بسیاری دیگر غنا می بخشد و از این رهگذر وجه تازه ای از رابطه میان فلسفه و ادبیات را برای خواننده روشن می کند.

پس اسلام از ازدواج، اولاً اهدافی خاص و معین را تعقیب مینماید و برای نیل به اهداف مطلوب در مراحل مختلف انجام ازدواج تدابیری را اندیشیده است و با توجه به شدت اهتمام به این تدابیر و توصیهها هرگز به از دست دادن این اهداف رضایت نمیدهد. یا اینکه برعکس، این آدم است که با طرحها و مقاصد خویش، زمینة معناداری زندگی را فراهم میکند؟ در این مجال سعی بر آن است تا ضمن مطالعه دیدگاه کامو دربارة مسئلة معنای زندگی، به تأملی کوتاه در زمینة آراء و اندیشههای وی بپردازیم.

او از جمله متفکرانی است که در زمینة معنای زندگی دارای آثار متعددی است. مهمترین دلیل کامو در پذیرش و باور آنچه برگفته شد، به طور عمده آن است که برای توضیح دادن تنوع جهان مادی، یک وحدت جهانشمول، ضروری است و پی بردن به اینکه جهان واجد چنین وحدتی نیست، برای اثبات پوچی کفایت میکند. اما تا پیش از قرن بیستم غالباً تصور میشد که خداوند واضع و منشأ قانون طبیعی و به تبع آن اخلاق طبیعی است. این بود که پیش تر مطالبی با عنوانهای مشابه در همین صفحه بهچاپ رسیده بود و اینک مقالهای درباره فلسفه اخلاق از نظر خوانندگان گرامی میگذرد.

در آثار هومر قهرمانان با بحران روبرو بوده اند اما در چنین بحران هایی بعد از اینكه طوفانی عظیم صحنه را می گیرد، صحنه به خدایانی منتقل می شود كه در كوه المپ مشغول جدل هستند و شخصیت هایی مانند آشیل در صفحه شطرنجی به نام سرنوشت بازی می كنند. در نمرهدهی هم معمولاً با تعارفات میگذرد. آن هم به آییننامهی جلسهی دفاعیه برمیگردد. تهی ساختن زندگی از معنای اصیل و این جهانی آن است. با فرض این امر باید قائل شویم که اندیشه خداناباوران حاوی تناقض است. همه اصول شناختی ذهن انسان وجود دارند و وجودشان مستمر است به سبب وجود این اصل که هرگز دو امر متناقض نمیتوانند مجتمع شوند.

معنای زندگی یکی از جدیترین مسائلی است که ذهن انسان را به خود معطوف داشته است. مقصود ما از علم در این جا، معنای دوم علم است. از فیلسوفان رواقی میتوان به اپیکتتوس واورلیوس اشاره کرد. اما امروزه برخی از فیلسوفان دین و گاه فیلسوفان اخلاق به طور مستقل به این موضوع پرداخته اند. فیلسوفان شهریار تنها کسانی هستند که میتوانند ما را در آرامش، و با جهان در هماهنگی و صلح نگه دارند.آرمان تربیتی افلاطون نیز، تحقق جامعهای برخوردار از عدالت، زیبایی، حکمت، برادری، آرامش، و حسن نیت است. کلام خداوند و سخن وحی نه تنها با پیام و محتوای عالی و نغز خود راهنمای حق جویان و حقیقتطلبان است، بلکه در ارائهی حقایق آیینی و معرفی راه و روش نیز راهنمایی بیبدیل و بیهمتا است.

اپیکتتوس، این مطلب را خاطر نشان میکند که، انسانها نه به وسیلة حوادث، بلکه به خاطر نوع تفکر دربارة حوادث، آسیب میبینند. به علاوه فلسفه به عنوان مادر علوم، فرقش با سایر علمها این است که علوم موضوعات را منطقهای میبینند اما موضوع فلسفه امر عام است و به کلیت هستی میاندیشد. هر چند این آثار از جمله بهترین آثار فلسفی اویند، اما همانطور که بیان شد او بارها تأکید کرده که فیلسوف نیست، بلکه به طور کلی مرد اخلاق است. او از جمله درباره راز زادن و مردن، معنای حیات و پوچی زندگی، تقدیر و سرنوشت، نسبی گرایی، و ترس از مرگ بحث می کند.

او یکی از اندیشمندان بزرگ سدة بیستم و از جمله نویسندگان مشهور است. 2.یا خدا خاموش است. 3. یا خدا فقط با برخی از برگزیدگان خود سخن میگوید و صرفاً آنها را نجات میدهد و بقیه را نادیده میگیـرد. بخشی از نقاط قوّت و ضعف طلاب در پایاننامهنویسی در این نشست بیان شد؛ میخواهم بدانم نقش استاد راهنما و مشاور در غنای پایاننامههای حوزوی به چه میزان است؟ از آنچه گذشت، معلوم شد که هدف قانون فضیلت انسانى و نظم و تربیت است و ماهیت قانون عبارت است از کاشف بودن و در جهت قانون خدایى بودن.12 «قانون» ابزارى است که خود مى تواند کاشف از قانون الهى باشد.

او نگاهی تاریخی در مورد ماهیت انسان مطرح میکند؛ نگاهی که طبق آن ماهیت انسان خود محصولی تاریخی است. با توجه به ماهیت پرسش های باز هر پاسخگو به جوابی متفاوت دست خواهد یافت و این ذات فلسفه است. آیا جهان خودش قادر به تولید بو باز تولید خودش هست؟ از نظر کامو دلیل عمدة پوچی جهان، خاموشی گران جهان در برابر فریاد آدمی است. گویی معناداری زندگی امر مسلمی تلقی گردیده است. همان پدیدهای که به «هویت متعادل» نیز موسوم است (استیس، 1992، 27) ارسطو نیز با بیان اینکه، هدف جامعة سیاسی، نه تنها زیستن، بلکه «به زیستن» است، تلویحاً «حیات برین» را آرمان و مقصود زندگی تلقی میکند (ارسطو، 1985، 74). اپیکور فیلسوف یونانی میگوید برای رسیدن به شادمانی و لذت پایدار معنوی باید از زندگی بهطور معتدل بهره گرفت.

دیدگاهتان را بنویسید