سیاستهای اقتصادی چین چه فرصتهای برای ایران دارد؟

این در حالی است که آمریکا پس از 11 سپتامبر به دنبال تعادل بین ثبات و تغییر از طریق دخالت در امور داخلی دولت ها و در برخی موارد به دنبال تغییر رژیم است .فرضیه فرعی دیگر همسو با دو فرضیه قبل، این است که به علت وابستگی چین به انرژی منطقه، چیناز حضور نظامی آمریکا در منطقه به دلیل تامین ثبات استقبال می کند، اما مادامی که این حضور نظامی موجد جنگ و ایجاد بی ثباتی نباشد. مراکزی برای بازرگانان، دلالان، کاروانیان، و همچنین تشکیلات ویژهای برای دریانوردان و حمل و نقل دریایی تاسیس گردید.اعزام سفیر از چین به دربار اشکانی باعث شد تا روابط مستقیمی بین دو کشور ایجاد شود (19) ، از قرن اول میلادی مالالتجارهها از طریق ایران وارد سرزمین دولت کوشان میشد که قسمتی از آنها از راه پامیر و ترکستان چین به سر حد چین حمل و قسمت دیگر از طریق راههای هندوکش به هند فرستاده میشد.

از سوی دیگر با توجه به جمعیت بالای چین، این کشور سیاستهای اجباری تنظیم خانواده را اجرا نمود که باعث رشد منفی سالانه جمعیت از 1.8 درصد در دهه 70 میلادی به 1.5 دهه 1980 شد. یک راه این است که کنترل جمعیت بهکلی لغو شود؛ اما حتی با لغو کامل کنترل جمعیت نیز معکوس کردن روند کنونی دشوار خواهد بود. این روند، در اظهارات اخیر رئیسجمهور چین در نشست اپک نیز منعکس شد، جایی که او در جمع سران کشورهای مختلف، از جمله در حضور اوباما اعلام کرد که پِکن تصوری متفاوت از واشنگتن از بازار آزاد در حوزه آسیا ـ پاسیفیک دارد. بیمه با تنوع مختلف، سطح بالای آبیاری و درآمد خارج از مزرعه از جمله مؤلفه های حمایتی بود. انقلاب چهارم چین که گذار از کمونیسمِ رادیکال را به نظام اقتصادی «بازار آزادْ» مبتنی بر ایدئولوژی «لیبرالیسم اقتصادی» هدف قرار داده بود، از اواخر دورهی نخستوزیری چو ئنلای با ایجاد رابطه با آمریکا آغاز شد و در زمان رهبری دنگ شیائوپینگ به نتیجهی مطلوب خود رسید؛ نتیجهای که خروج چین از انزوا، گشایش درهای اقتصاد کشور و پیوستن آن به جامعهی جهانیِ لیبرالیسم، و صرفنظر از آرمانهای ضد امپریالیستیِ چپ را در پی داشت. وزیر امور خارجه چین نیز با بیان این که خروج یکجانبه آمریکا موجب خسارات و تعدی به حقوق مشروع ایران شده، تاکید کرد: «همکاری و رایزنیها در جریان مذاکرات وین و ارائه مطالبات منطقی و پیشنهادات اصلاحی طرف ایرانی مورد حمایت چین قرار دارد».

در دوره مائو زمانی که نیاز به تصمیمگیری درباره سیاستهای مهم بود، بدون تحلیل و بررسی جوانب موضوع، تصمیمگیری توسط شخص مائو انجام میگرفت؛ اما دنگ به گفتوگو و مذاکره معتقد بود. با اینکه هدف اصلی دنگ و دیگران رهبران توسعهطلب چین توسعه و نوسازی اقتصاد چین بود؛ اما لازمه این هدف اصلاحات سیاسی نیز بود؛ بنابراین از سالهای پایانی دهه 70 اصلاحات سیاسی و اقتصادی بهصورت همزمان به جلو حرکت کردند. و اقامت یک هفتهای دنگ در آمریکا که متعاقب آن منجر به بازگشایی سفارت آمریکا در چین شد، در سال 1982 ریچارد نیکسون به دستور رئیسجمهورِ وقت آمریکا یعنی رونالد ریگان وارد چین میشود. چین که بارها از سوی دولتهای غربی به استبداد و نقض حقوق بشر در یک ساختار تمرکزگرای غیردموکراتیک متهم میشد، این بار توانست در برابر ناکارآمدی الگوهای لیبرالدموکراتیک در آمریکا و بریتانیا، در روایت رسانهای، موفقتر عمل کند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران همواره فضایی از مخالفت، دشمنی، نفی، دگرسازی و خشونت واژهای بر روابط ایران و آمریکا حاکم بوده است.

شاید به درستی بتوان برگزاری اجلاس اخیر اپک در پکن را فضایی برای این کشور به منظور نشان دادن پیشرفتهای اقتصادی و سیاسیاش به مقامات کشورهای دیگر به حساب آورد. سیستم تک بانکی منحل شد که این موضوع در نهایت منجر به تشکیل بانکهای مختلف و نظام بانکی کارا در این کشور شد. در تحلیلی دیگر، برخی رسانهها و از جمله پایگاه اینترنتی «مارکت واچ» اعلام کردند که از نظر برابری قدرت خرید، اقتصاد چین از 11 تریلیون و 2 میلیارد دلار در سال 2011 میلادی (1390 ه. چینیها در همان سالها بازار معاملات سوآپ را ایجاد کردند. از سوی دیگر برای تشویق بنگاههای اقتصادی به اخذ وام از بانکها، نظام سرمایهگذاری را اصلاح کردند. این امر چین را به بازیگر غالب اقتصادی در دو مورد از مهمترین توافقات تجاری منطقه ای در پویاترین منطقه از نظر اقتصادی جهان تبدیل می کند. چین در پاسخ به دو روند غالب این مدل را طراحی کرده است. اﮔﺮ ﭼﻪ ﺣﺎﻛﻤﺎن ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﻳﻲ و ﺷﻬﺮي ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺘﻨﺪ، اﻣا اﻳﻦ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻴﻦ بهعنوان ﻛﺸﻮري ﻛﻪ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺷﺪن را در ﺻﺪر ﺑﺮﻧﺎمههای ﺧﻮد ﻗﺮار داده بود، ﺑﺎ رشد ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﻬﺮﻧﺸﻴﻨﻲ روبهرو ﺑﺎﺷﺪ. در سال 1990 مقامات چینی دست به سیاستهای مالی و سرمایهگذاری تازهای زدند تا اقتصاد چین را در مسیر رشد قرار دهند.

دیدگاهتان را بنویسید