رویکردها و روش های تربیت اخلاقی و ارزشی

شاید لازم باشد از فردی عذرخواهی کند. اما رسول خدا درک می کردند که بازی کردن طبیعت کودک است و برای رشد طبیعی آن ها لازم است، بازی برای رشد فیزیکی، عاطفی، شناختی و اجتماعی کودک شما ضروری است. رسول خدا(ص) دستور دادند که حضرت فاطمه(س) کار داخل منزل و امام على(ع) کار بیرون خانه را انجام دهد. ابوطلحه دستور پیامبر را عمل کرد. برای ساده تر شدن این کار برای والدین می توانید پنج دستور اصلی اسلام برای پرورش فرزند را دنبال کنید. البته می توانید با بزرگتر شدن کودک ان را محدودتر کنید اما هیچوقت نباید متوقف کرد.

هیچوقت شما اجازه ندارید به خاطر ترس از نداشتن توانایی مالی برای پرورش کودک یا هر چیز دیگری بارداری خود را تمام کنید. گام عملی: به یاد داشته باشید کودک شما پاک و بی گناه است. کودکان پاک، بی پناه و با تمایل طبیعی به خوبی و باور به خدای واحد متولد می شوند. این کار باعث می شود در خانواده و جامعه نقشی داشته باشد و احساس بی فایده بودن نکند. همه می دانیم بغل کردن کودک باعث احساس امنیت و شادی او می شود. اگر او نداند چه مرزهایی را باید رعایت کند همیشه با رفتار خود شما را ازمایش می کند تا ببیند آیا کار او از نظرتان قابل قبول است یا نه.

این بچه های کوچک که در دست معلمین درجۀ پایین باصطلاح، درجه ای که از حیث کلاس پایینتر است، این بچه ها لایق این هستند که یک انسان بشوند، لایق این هستند که یک انسان به تمام معنا بشوند؛ و لایق این هستند، قابل این هستند که یک شیطان بشوند، یک حیوان بشوند. تربیت دارای اهداف گستردهای است، زیرا به تمامی جنبههای جسمی و روحی انسان توجه دارد و در پی آن است که استعدادهای گوناگون بشر را بارور سازد.

23- ر.ک. محمدتقی مصباح یزدی، دروس فلسفه ی اخلاق، ص 139-142. به تعبیر یکی از اندیشمندان معاصر: « خدای سبحان بیش از روح واحد در انسان نیافریده، تا هویت روحی او مرکب از ارواح متعدد باشد؛ نفس آدمی مرکب از روح نباتی، روح حیوانی، روح انسانی و مانند آن نیست؛ بلکه انسان دارای روح واحد است و هرچه در اوست به منزله ی قوا و درجات گونه گون یک حقیقت است. اسلام یک قالب کلی برای قوانین مشخص نموده که شامل همدلی کردن با یکدیگر بوده و برای حفاظت از هر فرد و زندگی کردن او در جامعه ای ایمن طراحی شده اند.

قرآن واضح گفته است که همه ی زندگی ها و موجودات زنده مقدس هستند. در این راستا نماز خواندن خود والدین و وادار کردن کودک در سنین هفت سال به بعد به نماز و همراه بردن به مجالس دعا و ذکر اهل بیت(ع) و آموزش قرآن کریم و امور معنوی دیگر در تربیت دینی کودک تاثیر بسزایی خواهد داشت. از آنجایی که هریک از ما در مقابل کسی که مراقبش هستیم مسئولیت هایی داریم کودک نیز باید مسئولیت پذیری را یاد بگیرد.

از سوی دیگر، اگر قصد داریم که ارزشهای اخلاقی در رفتار افراد نمود پیدا کند و یک دگرگونی در فرد به وجود آید، باید نسبت به مسئلة اعطای بینش تأکید کرد. پس ازاین همه سستی چه انتظاری از آنها داریم؟ همان گونه که ما برای او جشن تولد میگیریم و بهترین هدایا را در آن روز تقدیمش میکنیم تا خاطرهای دلنشین در آلبوم زندگیاش برای او ثبت شود، چنان چه برای جشن تکلیف نیز جشن و سرور بر پا کنیم، آغاز سن تکلیف برای او به یاد ماندنی و ارزشمند خواهد شد. چه تعداد والدینی را می شناسید که اجازه می دهند زمان نماز خواندن کودک پشتشان سوار شود؟

هر روز صبح، ده دقیقه زودتر بیدار شوید و با کودک خود صبحانه بخورید، یا بعد از شام ظرفهای نشسته را رها کنید و با کودک خود مدتی قدم بزنید. منظور از اخلاق فردی ارزش های اخلاقی مربوط به حیات فردی انسان ها است و انسان را فارغ از رابطه با غیر در نظر می گیرد. مادر با رفتار الگویی خود انسان می پروراند، فرزند را از عالم نا پاکی ها، حسدها، کینه ها و رذائل اخلاقی دور می سازد و در دلش مهر و صفا و خیر اندیشی نسبت به همنوعان پدید می آورد.

تنها اعمالی که به ارادهی ادای تکلیف انجام میگیرد ارزش اخلاقی دارد. مفهوم و معنی تعلیم و تربیت اخلاقی و ارزشی در طول تاریخ مورد نظر و مداقه بسیاری از صاحبنظران و اندیشمندان تربیتی بوده و هماکنون نیز مورد توجه بسیاری از روانشناسان، جامعهشناسان و فلاسفه و متکلمان و مربیان تربیتی میباشد. مسئولیت پذیر بودن به کودک یاد می دهد در عین اینکه احساس استقلال داشته باشید و فردی قابل اعتماد، مورد اطمینان و سازنده شود. نقش تربیتی عمل دینی از طریق نیت و انگیزه قابل ارزیابی است؛ بنابراین با توجه به این که تأثیر عمل در تربیت منوط به کیفیت آن است و عمل آخرین حلقه ی تحقق انگیزه و نیت است، نمی توان بین آن دو انفکاک قائل شد.

افراد غیرممیزبه اطفالی گفته میشود که هنوز به سن تمییز دادن خوب از بد و تصمیمگیری نرسیده اند ؛ ولی افراد ممیز ، افرادی هستند که به این درجه سنی رسیده اند که بتوانند صحیح را از ناصحیح تشخیص بدهند.البته به طور کلی باید گفت که قانون طفولیت را رافع مسئولیت کیفری میداند ، یعنی اگر اطفال مرتکب به جرمی شوند ، که مستوجب پرداخت دیه باشد ، این دیه میبایست توسط والدین آنها که عاقله آنها محسوب میشوند پرداخت شود و برای اطفال مجازاتی تعیین نمی گردد . درس های دینی نمی توانند صرفاً ذهنی باشند !

۷- آیا دوستان و معاشران کودک در تربیت دینی او مؤثر هستند؟ در تربیت دینی انس به خداوند از طریق عادت دادن به عبادات و بیان اهمیت و نقش عبادت و داشتن صفات نیک و زشتی گناه و صفات رزیله مهمترین عامل تربیت است. همانگونه که اشاره شد، عواملی که موجب گردیده تا این نظریه تأکید ویژهای بر نقش تجربه و یادگیری در رشد اخلاق داشته باشد، مربوط به سنّت تجربهگرایانه تاریخ تفکّر غرب است.

دیدگاهتان را بنویسید