خلاصه کاملی از جنگ ایران با عراق با تمام جزئیات

مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، اطلس جنگ ایران و عراق : فشرده نبردهای زمینی ، ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ـ ۲۹ مرداد ۱۳۶۷، تهران ۱۳۷۹ ش ؛ همو، جنگ در سال ۶۵: کارنامه یک ساله سپاه ، تهران ۱۳۶۷ ش ؛ همو، راهنمای عملیات های جنگ هشت ساله، تهران ۱۳۶۹ ش ؛ همو، کارنامه نبردهای زمینی ، تهران ۱۳۸۱ ش ؛ مسعود سرمدی ، «گزارش عملیات فتح ۱»، سند مورخ ۱۳۶۵ ش ، ش ۲۹۴، موجود در همان مرکز؛ علی سمیعی ، کارنامه توصیفی عملیات هشت سال دفاع مقدس ، تهران ۱۳۸۲ ش ؛ محمد شبانی ، «عوامل مؤثر بر شکست سازمان مجاهدین خلق در عملیات فروغ جاویدان »، فصلنامه دفاعی و امنیتی ، ش ۳۱ (تابستان ۱۳۸۱)؛ موسی کاظمی ، «تحلیل آماری جنگ شهرها»، در تأملی در جنگ ایران و عراق : چند مسئله راهبردی ( مجموعه مقالات )، به اهتمام مجید مختاری ، تهران : سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، ۱۳۸۰ ش ؛ گاه شمار جنگ عراق و ایران ۱۹۸۷: از دی ماه ۱۳۶۵ تا آذر ۱۳۶۶، ترجمه پیروز ایزدی ، به کوشش محمود یزدان فام ، تهران : دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران ، ۱۳۷۷ ش ؛ «گزیده اسناد والفجر ۸»، ج ۵، تدوین جعفر فرهادی ، تهران : سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ (منتشر نشده )؛ مجید مختاری ، «گزارش عملیات والفجر ۸»، سند مورخ ۱۳۶۴ ش ، ش ۲۴۰، موجود در همان مرکز؛ نبردهای شرق کارون به روایت فرماندهان ، تهران : سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، ۱۳۷۹ ش ؛ مجید نداف ، «گزارش سقوط فاو»، سند مورخ ۱۳۶۷ ش ، ش ۶۷۹، موجود در همان مرکز؛ علی اکبر ولایتی ، تاریخ سیاسی جنگ تحمیلی عراق بر جمهوری اسلامی ایران ، تهران ۱۳۸۰ ش ؛ محمود یزدان فام ، «سیمای خلیج فارس در واپسین سال جنگ ایران و عراق »، نگاه ، ش ۱۵ و ۱۶ (شهریور و مهر ۱۳۸۰)؛ حسین یکتا، «وضعیت نظام بین المللی در آستانه جنگ ایران و عراق »، در ریشه های تهاجم ، همان ؛Anthony H. Cordesman, The Gulf and the West: strategic relations and military realities, Boulder, Colo.

در شهریور ۱۳۴۹ کاردار انگلستان به اطلاع علم، وزیر دربار محمدرضا پهلوی، میرساند انگلستان نمیتواند پیشنهاد شاه مبنی بر معامله پایاپای پانصدمیلیون لیر نفت ظرف ده سال با تجهیزات نظامی و کارخانهای برای ساختن تانک را بپذیرد. عقب نشینی ایران از منطقه یی در استان کرمانشاه که بر سر آن با عراق اختلاف داشتند، مذاکره ی مجدد درباره ی مفاد قرارداد 1975 الجزایر و قطع حمایت ایران از شورش ها و تحرکات مرزی معارضان عراقی از جمله ی این ادعاها بود. دو عامل دیگر وجود داشت که دست به دست هم داده بود و زمینه بروز جنگ را بیشتر فراهم می کرد و هزینه های احتمالی شکست عراق در توسل به زور را افزایش می داد:اولین عامل، تصور ضعف نظامی ایران و خلأ قدرت ناشی از این ضعف در منطقه خلیج فارس بود. اسرائیل از طریق جنگ علیه حزب الله، نخواهد توانست به هدف خود دست پیدا کند. ۶. ورود ما به جنگ در افغانستان هیچ توجیه بین المللی و قانونی ندارد؛ لذا همه کسانی که امروزه از احمد مسعود حمایت می کنند، قطعا با ورود ایران برای کمک به وی، به عنوان دخالت خارجی از آن یاد کرده و هجمه سنگین تبلیغات رسانه ای را علیه ایران به راه خواهند انداخت.

به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران سیاسی، جنگ تحمیلی عراق علیه ایران را تهاجمی فرا منطقهای و برخاسته از اراده برون مرزی میشمارند. جنگ با ایران نه به صلاح اسراییل است نه ایران و نه آمریکا چون اگر هم ایران را ویران کنند، در نهایت شکست خواهند خورد. حتی برخی معتقدند که «در امور روزمره روابط بین الملل، داشتن وجهه از داشتن قدرت مهمتر است.» همچنین فرض بر این است دولتهایی که نوعی ناهمخوانی بین وجهه و قدرت نظامی واقعی شان وجود دارد، بیشتر به جنگ مبادرت می ورزند؛ زیرا می خواهند برتری اقتصادی و سیاسی جایگاه مفروض خود را متناسب با سطح قدرت نظامی شان ارتقا دهند. جنگ ایران و عراق یکی از شدیدترین منازعات پس از جنگ جهانی دوم به شمار می آید که تأثیرات عمده یی بر ثبات منطقه، منازعه ی اعراب – اسرائیل، شاه راه نفتی غرب و دیگر منافع ابرقدرت ها گذاشته است.این مقاله با بررسی وضعیت موجود دو کشور ایران و عراق ، به تحلیل و واکاوی علل وقوع جنگ بین این دو کشور پرداخته است.

نویسنده در این راستا ابتدا به تاریخچه منازعات و درگیری های دو کشور اشاره کرده است. این ناآرامی ها بیش تر از جانب حزب الدعوه ی عراق انجام می گرفت که یک گروه معارض شیعی مورد حمایت ایران بود. در این میان، استمرار و تشدید کاربرد سلاحهای شیمیایی توسط عراق به اندازهای بود که شورای امنیت ــ پس از ملاحظه گزارش هیئت اعزامی مأمور معاینه از مصدومانِ ناشی از کاربرد بمبهای شیمیایی که در بیمارستانهای اروپا بستری بودند ــ در 2 فروردین 1365/ 22 مارس 1986 بیانیهای در محکومیت عراق صادر کرد و آن را ناقض صریح پروتکل 1925/ 1304 ش ژنو دانست ( تحلیلی بر جنگ تحمیلی، ج 2، ص 164). بار دیگر در 16 مهر 1365/ 8 اکتبر 1986، در پی گزارش صریح کارشناسان اعزامی دبیرکل از کاربرد سلاح شیمیایی توسط عراق، شورا قطعنامه 588 را به اتفاق آرا صادر کرد و در آن، دو کشور را به اجرای کامل و بیدرنگ قطعنامه 582 فراخواند. مهمترین تفاوت جنگ تصادفی و جنگ ناخواسته به موجب نیت خوانی غلط در این مسئله نهفته است که جنگ تصادفی به عملکرد نیروهای نظامی در میدان رویارویی مربوط می شود و نوع دوم، ریشه در برداشت ها و تصمیماتی دارد که در پایتخت ها صورت می گیرد و به گفته دیگر، برخاسته از بازتاب عملی استنباط هایی است که رهبران کشورها از نیات یکدیگر دارند.

دیدگاهتان را بنویسید