تعاریف کامل از اخلاق حرفه ای

و در راه رفتن اعتدال را رعایت کن و (در سخن گفتنت) از صدای خود بکاه (و فریاد مزن) چرا که زشت ترین صداها، صدای خران است». رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «اکنون چیزی ندارم، اما به حساب من خرید کن و وقتی چیزی به دستم رسید، بهای آن را میپردازم». رسول خدا صلی الله علیه وآله تبسمی کرد و سپس دستور داد به او چیزی بدهند.

رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «اکنون که لباسش را به تو عاریه نداده، برادر تو محسوب نمیشود». یکی از مردان انصار نزد رسول خدا صلی الله علیه وآله آمد و گفت: «از فلانی خانهای خریدهام؛ اما نزدیکترین همسایهام کسی است که از او هیچ خیری امید ندارم و از شرش هم در امان نیستم». عربی بادیهنشین به رسول خدا صلی الله علیه وآله رسید و عبای ایشان را گرفت و به شدت کشید؛ به گونهای که گوشه عبا در گردن رسول خدا صلی الله علیه وآله جا انداخت. پیامبراعظم صلی الله علیه وآله سرآمد بخشندگان بود.

وفای به عهد، از مهمترین اصول زندگی رسول خدا صلی الله علیه وآله بود. روزی یکی از یاران رسول خدا صلی الله علیه وآله، سر وقت به قراری که با رسول خدا صلی الله علیه وآله گذاشته بود نرسید. ابوسعید خدری میگوید؛ «رسول خدا صلی الله علیه وآله بسیار با حیا بود؛ هیچگاه از او چیزی نخواستند، مگر آنکه پاسخ مثبت داد». برای رهبران اخلاقی مهم است که زمینهی مشترکی را با تیمشان پایهریزی کنند، خواه دقیقا از همان ارزشهای اخلاقی برخوردار باشند و خواه نه.

نکته ای دیگر در تکمیل این مفهوم، و آن این که نظام اخلاقی اسلام، پارسایان را مکلف نساخته است که همانند فرشتگان، بری از هرگونه عیب و نقص، و معصوم از هر گناهی باشند، بلکه در ارزیابی این نظام، انسان متشکل از گِل و روح است و در این صورت اگر روح گاهی وی را تعالی بخشد؛ گِل نیز هر بار وی را پایین می آورد. زندگی آن حضرت ، رفتار و خصوصیات اخلاقی وی ، محبت ، قدرت ، خلوص ، استقامت و بلندى اندیشه و زیبایى روح را الهام می بخشید . مبانی معرفت شناختی علامه طباطبایی ، نقش اساسی در اندیشه های مختلف ، از جمله اندیشه های اخلاقی ایشان ایفا می کند؛ به همین جهت ، قبل از هر چیز باید مبانی معرفتی ایشان را بررسی کرد.

عبداللَّه بن عمرو گوسفندی را برای مجاهد ذبح کرد و پس از ذبح گوسفند نزد وی برد. در دنیا احزاب هستند که پول جمع میکنند تا نماینده مجلس یا وزیری از میان آنها انتخاب شود؛ ولی اینها در کشور ما برای تأسیس حزب بودجه قرار دادند و اسمش را کثرتگرایی و چند صدایی گذاشتند. که انتخاب کنیم باید برای رسیدن به آن از روش تمرکز استفاده نماییم. چند رویکردهای کلان در تربیت وجود دارد که ما می توانیم بحث را به صورت استراتژی های گوناگون در زمینه تربیت عنوان کنیم ، واژه استراتژی که در ابتدا به عنوان یک اصطلاح نظامی به کار میرفته و سپس به فضاهای دیگر راه یافته در لغت به معنای برنامه، سیاست، روش، نقشه،تدبیر، راهبرد، فرماندهی، و رزم آرایی آمده است که این واژه در اصطلاح به صورت خلاصه عبارت است از کلی ترین سخن درباره روش رسیدن به هدف که استراتژی های همچون رویکرد مبتنی بر اخلاق اجتماعی، رویکرد مبتنی بر اخلاف بندگی و رویکرد مبتنی بر اخلاق ولایت قابل طرح است.

امام علی علیه السلام نیز در آستانه شهادت خویش، همین روایت را نقل کرده است. حقوق زیردستان و کسانی که به گونهای زیر نظر انسان کار میکنند، اهمیت بسیار زیادی دارد؛ رسول خدا صلی الله علیه وآله بر این نکته تأکید میکرد و میفرمود: «هرکس برادر مسلمانی، زیر دست او بود، باید از آنچه خود میخورد، به او بدهد و از آنچه خود میپوشد، بر او بپوشاند و به وی کاری واگذار نکند که از عهدهاش برنمیآید و اگر(بنا به ضرورت) چنین کرد، به او در انجام آن کمک کند. » من از رسول خدا صلی الله علیه وآله شنیدم که میفرمود: «جبرئیل همواره مرا به رعایت حقوق همسایه سفارش میکرد؛ چندان که پنداشتم، همسایه را نیز یکی از وارثان قرار خواهد داد».

آن حضرت خود به مردم میفرمود: «هرکس از ما چیزی بخوهد، از آنچه در اختیار داریم، دریغ نخواهیم کرد». وقتی خدمت رسول خدا صلی الله علیه وآله رسید، ایشان از او پرسید «چه شد که دیر آمدی؟ امام صادق علیه السلام نقل میکند: رسول خدا صلی الله علیه وآله با مردی قراری گذاشت که در کنار صخره مشخصی منتظر او بماند. رسول خدا (ص) فرمود: بگوييد و بعل ها ذو الشده الباس. همچنین فرمود: «هنگامی که خدا بهشت را آفرید، بهشت پرسید: پروردگارا! به او بخشش کردی، در حالی که خدا آنچه در توان تو نیست، بر تو تکلیف نکرده است».

9. اگر میوهای خریدی، به او نیز بدهی و اگر چنین قصدی نداری، مخفیانه به خانهات ببری تا او نبیند. 2. اگر قرضی خواست، قرض بدهی. 6. اگر دچار مصیبتی شد، به او تسلیت و دلگرمی دهی. 3. اگر نیازمند شد، تنهایش نگذاری. 5. اگر بیمار شد، به عیادتش بروی. 7. اگر درگذشت به تشییع جنازهاش بروی. باید به کودک آموزش دهید که هر شخصی استعداد و توانایی متفاوتی دارد ، پس نباید خودش را با دیگران مقایسه کند، حتی با خواهر و برادرش ،چون قطعا خواهر، برادرها هم از نظر باورها و عقاید با یکدیگر تفاوت دارند. وقتی او ببیند والدینش اشتباهات دیگران را به راحتی می بخشند ، او هم یاد می گیرد که در آینده به راحتی از اشتباهات دیگران بگذرد.

آن حضرت در بخشش، هرگز به خود نمیاندیشید، از این رو، به دوست و دشمن، و به باادب و بیادب یکسان میبخشید. ـ به نظرم کاملاً ممکن است که فرد در یک جامعه غیر دموکراتیک هم به خداوند تقرّب بیابد. از خطبه مبارک حضرت زهرا سلاماللهعلیها به این فراز رسیدیم که وقتی خدای متعال پیغمبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم را مبعوث فرمود، حضرت دیدند که عالم دارای ادیان و مذاهب مختلفی است که هر کدام به نوعی از مسیر حق منحرف شدهاند. آن حضرت به ایشان فرمود: من در اینجا منتظر شما میمانم تا برگردی، پس از مدتی حرارت آفتاب شدت یافت و اصحاب ایشان گفتند: یا رسولاللَّه!

آری انبیاء و شرایع الهی نیز ـ طبق تقاضای خود انسان2 ـ به یاری او شتافتهاند تا کمک و مددکار او باشند و در گرداب حوادث او را یاری رسانند. نیز بر این نکته پا فشاری می کنند که موضوع فلسفه، منحصر در بررسی مفاهیم اخلاقی و درستی یا نادرستی تعریف آنهاست. آن حضرت بر عمل به پیمان و عدم نقض آن، حتی در صورتی که طرف پیمان، کافر یا دشمن انسان باشد، تأکید میکرد و هرگز هیچ پیمانی را زیر پا نمیگذاشت.

به سرانجام نمیرسد، لازم است در هزینه کردن این نیروی انسانی دقت نظر کافی به عمل آید و این همه تمرکز و تأکید و اهتمام، خرج موضوع شایسته و درخوری شود تا بازده و بهره بیشتری به کف آید. این گفتارهای نورانی از پیشوایان دین، تأییدی است آشکار بر این که هدف از بعثت رسولان الهی، نیکو گردانیدن اخلاق و خویهای بشری و رفع ضعف و کاستی از آنان است.

فرمود: «سخاوت و خوشاخلاقی، پس از این دو جدا نشوید تا سعادت یابید». در ماه مبارک ربیع الاول قرار داریم ماهی که حوادث بسیار مهمی در این ماه رخ داده است، از آن جمله ولادت با سعادت منجی عالم بشریت حضرت محمد مصطفی (ص) در دوازده ربیع الاول بوده است و همچنین وفات پیامبر هم در 12 ربیع الاول اتفاق افتاده؛ هجرت پیامبر هم در 12 ربیع الاول اتفاق افتاده است. امام علی علیه السلام فرمود: «رسول خدا صلی الله علیه وآله بخشندهترین مردم، و در رفت و آمد و همراهی کریمترین مردم بود؛ به گونهای که هرکس با او رفت و آمد میکرد و او را میشناخت، محبتش در قلبش میافتاد».

رسول خدا صلی الله علیه وآله در فراز دیگری، حرمت همسایه را چون حرمت مادر میداند. سفارش درباره حقوق همسایگان بسیار فراوان است؛ برای مثال رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «بهترین یاران خدا کسانی هستند که نسبت به یاران خود بهترین باشند و بهترین همسایگان خدا کسانیاند که برای همسایه خود بهترین باشند». امانتداری پیامبراکرم صلی الله علیه وآله زبانزد عام و خاص بوده و هست؛ حتی پیش از بعثت نیز آن حضرت در میان مردم مکه، با لقب «امین» مشهور بود؛ بدترین دشمنان ایشان نیز وی را فردی امین میشمردند و در امانتداری او تردیدی نداشتند. در این میان در روایات، افزون بر حقوق پدر و مادر و خویشاوندان، بر حقوق برخی افراد جامعه بیشتر تأکید شده است؛ نظیر حقوق همسایگان، دوستان، میهمانان و زیردستان انسان.

تأکید بیشتری شده است؛ زیرا این مرحله از سخت ترین و حساس ترین مرحله های زندگی آنهاست و بیش از پیش توقع احترام، یاری و مددکاری از فرزندان خود دارند. ایشان بر امانتداری تأکید میکرد و کسانی را که از این ویژگی بیبهره بودند، اساساً بیایمان میدانست. همان طور که در زبان عامه مردم نیز شایع شده دو نوع اخلاق ( اخلاق خوب و بد)داریم .اخلاق خوب ( فضیلت ) مثل صفت سخاوت از فرد سخاوتمند و صفت شجاعت از فرد شجاع حالت نفسانی است که انسان را بسوی کار خوب می کشاند و اخلاق بد ( رذیلت ) حالت نفسانی است که انسان را بسوی کار بد می کشاند.

خشم و شهوت دو عاملیه که انسان رو به ورطهی نابودی میشکه. مجاهد دو بار از او پرسید: «آیا از این گوسفند، به همسایه یهودی ما هم هدیه کردید؟ و هرکس حق همسایهاش را تضییع کند، از ما نیست؛ جبرئیل همواره درباره همسایگان به من سفارش میکرد؛ به گونهای که پنداشتم، همسایه را یکی از وارثان قرار خواهد داد». الگوهای درست و به روز و متناسب با طبقات و سنین مختلف بسیار مهمند. براساس نقل برخی، آن حضرت تا سه روز در همان نقطه در انتظار آن مرد ماند و وقتی او را دید، بیهیچ عصبانیتی فرمود: و ای جوانمرد!

دیدگاهتان را بنویسید