آیا اساسا شناخت چیزی ممکن است؟

این کتاب در طی سه بخش، فضیلت و ثواب روزه، فضیلت ماه مبارک رمضان و برخی احکام و مسائل مورد ابتلای روزه داران را بیان کرده و شرحی اخلاقی و عرفانی بر دعاهای روزهای ماه مبارك رمضان است. کتاب مذکور، به بحث درباره بیان فلسفه، آداب و اعمال روزهای هر ماه قمری پرداخته و در فصل دهم تا سیزدهم در مورد ماه رمضان، شب و روز به تفصیل سخن گفته است. در ادامه از رابطه روزه با برخي بيماري ها سخن به ميان آورده، توصيه هاي پزشكان جهان در مورد روزه، دفع سموم وارده از جو (اتمسفر) به وسيله روزه، اهميت روزه در تعديل ميل جنسي، نقش روزه در بهداشت رواني و نقش روزه در كاهش ابتلا به سرطان، از ديگر مباحث این اثر است .

فواید گرسنگی، درجات روزه، اقسام روزه داران، انواع نیت در سحر و افطار و آداب آن، فضیلت ماه رمضان، دعا و آداب آن، شب های قدر، وداع با ماه رمضان و آداب شب و روز عید فطر، از دیگر مباحث ارائه شده در این اثر است. حضور قلب در نماز، موانع استجابت دعا، مراتب رشد و كمال انسانی، توبه و استغفار، ظهور صفات خدا در برخی انسان ها، معارف توحیدی، ویژگی های روز قیامت، مهم ترین اعمال در ماه مبارك رمضان، فضل و رحمت خداوند در این ماه، جبر و اختیار، معنای عبادت و حقیقت عبودیت، آثار منفی گناه در دنیا و آخرت، محاسبه نفس در ماه رمضان و برخی دیگر از مسائل اخلاقی، از مهم ترین مندرجات مطرح شده در این نوشتار است.

ابن رشد ابو الولید محمد بن احمد بن رشد، معروف به ابن رشد، در سال 520هجری قمری/ 1126میلادی در قرطبه یکی از مراکز اندیشه و علم در اندلس اسپانیا متولد شد. گروهي معتقدند كه فلسفه چنانكه اشاره شد، علم يا معرفتي با موضوع و مسائل و روشهاي مشخص است و چنانكه از ماهيت علم برميآيد، ربطي به يك فرهنگ يا دين يا سرزمين خاص ندارد. در واقع از دیدگاه اسلام تنها با تشکیل خانواده میتوان به اهدافی خاص دست یافت و هیچ مسیری برای رسیدن به آن اهداف، جز از طریق خانواده وجود ندارد. عرصه تاریخ مملو از کنشهای انسانی و جریانات اجتماعی جهانی است؛ بنابر این بیرون کشیدن تاریخ امری خاص ـ مثلا کشاورزی یا انقلاب فرانسه یا علم مدرن یا اسلام ـ از میان درهم تنیدگی کامل وقایع و کنشها بغرنج مینماید.

و برخی نیز فلسفه علم را چنین تعریف میکنند که:فلسفه علم یک سیستم فلسفی است که بررسی منظمی را در مورد ماهیت، به ویژه روشها، مفاهیم و پیش تصورات علم و مکان و موقعیت آن را در نظام تعقلی انسان، به عهده دارد. تغییر فضای موجود مانند تهاجم و شبیخون فرهنگی و ناتوی فرهنگی اثر هایی گذاشته است اما به طور کلی مردم مومن و متعهد و با تقوا کم نداریم و هنوز به وفور داریم کسانی را که در راه دفاع از حرم و حماسه اربعین و امثالهم مجاهده می کنند و اتفاقا خیلی هم وضعیت بهتر است از قبل از انقلاب ؛ ولی برای ایجاد نظام و جامعه اسلامی که همه ی هشتاد میلیون اولا ؛ و بعد از آن جهان مستضعفین که هدف ما هست ما خیلی فاصله داریم و این فاصله را از زمان کارگزاران و اصلاحات ما می بینیم .

وی تاکید کرد: در انسانشناسی دینی به جای بهرهگیری از روشهای صرفاً تجربی یا عقلی، برای شناخت انسان از وحی و سنت نیز استفاده میشود و وحی به عنوان منبع و منطق فهم و تفسیر انسان به حساب میآید. آیت اللّه مصباح: فکر می کنم اگر حکمت متعالیه را دارای دو ویژگی بدانیم، بتوان آن را از این رهگذر یک مشرب خاصی تلقّی کرد: یکی از این ویژگی ها، روش است و آن همین اهتمامی است که جناب ملاصدرا به جمع بین عقل و نقل و شهود داشت و دیگران این اهتمام را نداشتند.

حجتالاسلام برگی با بیان اینکه در قرآن کریم حجاب هم برای زنان و هم برای مردان مورد تأکید قرار گرفته است، اظهار کرد: خداوند در قرآن کریم ابتدا در مورد حفظ نگاه توسط مردان سخن گفته و سپس مسئله رعایت حجاب را در مورد زنان مطرح میکند؛ چرا که حجاب امری دوطرفه است. در ادامه راجع به آثار و فواید تربیتی و عرفانی این ماه، به تفصیل سخن گفته كه تقوا و پرهیزكاری، صبر، مهمان نوازی، استغفار و توبه، بهداشت جسم و روح، اكرام نیازمندان و تعدیل غرایز، از مهم ترین دستاوردهای آن به شمار می رود.

بوعلى و صدرالمتألهین تحقیقى درباره جسم تعلیمى دارند که نتیجه این است: تفاوت جسم تعلیمى با جسم طبیعى به یک امر تحلیلى عقلى برمىگردد یعنى جسم تعلیمى «عرض» خارجى جسم طبیعى نیست، بلکه «عارض» عقلى و تحلیلى آن است، بلکه اساساً مقادیر عموماً از صورت اعراض خارجى بیرون مىروند. جسم طبیعی هم به آلی و غیرآلی تقسیم می­شود. مثلاً اگر اموری مشترک بین چند نوع از موجودات زنده بود، نمیتوان آنها را از عوارض «جسم زنده مطلق» قرار داد؛ زیرا شامل همه موجودات زنده نمیشود، و از طرفی طرح کردن آنها در هریک از علوم جزئی مربوطه هم موجب تکرار مسائل میگردد، در این صورت کجا باید آنها را طرح کرد؟

او همچنین به جمله ناپلئون نیز اشاره کرده و گفته بود: زن با یک دست گهواره کودک را و با دست دیگرش دنیا را میگرداند؛ پس اگر بتوانیم حیا، عفت و حجاب را از زنان بگیریم، در کنار آن غیرت مردان هم از بین خواهد رفت، چراکه در دامن این زنان بیعفاف و بیحیا، مردان بیغیرت و دختران بیحجاب تربیت خواهند شد. تأکید قرآن و احادیث و متون فقهی بر اکتساب و تقویت ملکه عفت و تقوا، ضرورت رعایت حیا و عفاف در مناسبات زن و مرد غیرمحرم، و حرمت برخی امور (همچون قرارگرفتن زن و مرد غیرمحرم در یک محیط بدون امکان ورود شخص دیگر، نهی شدید از چشم چرانی مردان، وجوب ستر برای زن در برابر غیرمحرم و پرهیز او از هرگونه رفتار تحریک آمیز در محیط جامعه از قبیل تبرّج یا سخن گفتن مهیج) بیانگر ارتباط وثیق عفاف و حیا با حجاب است.

برخى ادّعا مى كنند كه حجاب به معناى مقابله با برهنگى را قبول داريم ولى در هيج جاى قرآن از پوشش مو سخن به ميان نيامده است. بنابراين، تاريخ اين نظريه را تأييد مي كند كه حيا و آزرم همواره در ميان ملل عالم يكي از فلسفههاي پوشش بوده است. وی در مقاله اول از قسم دوم این اثر ابتدا در باب نورالانوار و سپس یکتایی او بحث میکند. وی در این باره میگوید: «من کار نادیا مفتونی را به دلیل خیلی مشخصی دنبال میکنم. وی در ادامه، به برنامه های عبادی این ماه اشاره و داستان هایی اخلاقی در این زمینه نقل كرده است.

پژوهشی جامع در اذكار، آداب و دعاهای ماه مبارك رمضان است كه با استفاده از آیات قرآن، روایات فریقین و كتاب های دعا به بررسی این موضوع پرداخته است. قم: آیات بینات، ۱۳۸۹، ۴۰۰ صفحه. قم: ابتكار دانش، ۱۳۸۹، ۱۹۲ صفحه. قم: دارالحديث، دو جلد، جلد اول و دوم، ۱۳۸۴، ۵۶۰ و ۵۳۶ صفحه. ازاین رو ناگزیر حکمت نیز عهده دار آبادانی یا اصلاح این دو نشئه است. خواندن فلسفه با دو شرط اشکالی ندارد، نخست این که انسان قبلاً عقاید اسلامی را به قدر کافی فرا گرفته باشد و دیگر این که نزد استاد متعهدی بخواند.

دیدگاهتان را بنویسید